 |
...kitap |
|
...kitap |
Yazar: Zora Neale Hurston Kitap Adı: Their Eyes Were Watching God Yayınevi: New York Harper and Row Publishers, 1990 |
Their Eyes Were Watching God'ı (Gözleri Tanrı’ya Çevriliydi) 1937 yılında yazar. Pek çok feminist yazar Hurston’ın romanını Afro-Amerikan yazın geleneğinin öncüsü olarak görür. Alice Walker, Toni Morrison, Toni Cade Bambara ve Jamaica Kincaid gibi önemli kadın yazarlar yazın geleneğinde Zora Neale Hurston’dan etkilenirler. Alice Walker Their Eyes Were Watching God’la ilgili olarak kitabın kapağında “benim için bundan daha önemli bir kitap yoktur” der. Hurston otobiyografik romanı Dust Tracks On a Road’da romanı ile ilgili şöyle der: “Their Eyes Were Watching God’ı Haiti’de yazdım. Hepsi içimde birikmişti ve içimden gelen bir dürtü ile onu yedi haftada bitirdim.” Roman siyah ataerkil toplumda siyah bir kadın olan Janie Crawford’ın kendi kimliğini aramasıyla ilgilidir. Janie’nin büyükannesi Nanny onun yaşamını etkileyen en önemli insanlardan birisidir. Nanny’nin düşüncesine göre “siyah kadın dünyanın katırıdır.” Nanny kendi deneyimlerine dayanarak böyle bir siyah kadın kimliği yaratır. Kölelik dönemini yaşamış olan Nanny beyaz sahibinin metresi olur ve ondan bir kız çocuğu sahibi olur. Kızı Leafy (Janie’nin annesi) 17 yaşındayken beyaz okul öğretmeni tarafından tecavüze uğrar ve hayat kadını olur. Beyaz erkeğin üstünlüğüne inanan Nanny Janie’yi koruyabilmenin tek yolunun onu ekonomik gücü olan bir koca ile evlendirmek olduğuna inanır. Janie Nanny’nin isteği üzerine kendisinden yaşça büyük olan Logan Killicks ile evlenir. Tüm çabalarına rağmen onu sevemez. Logan Killicks yaşlı ve çirkindir. Logan Killicks Janie’yi çiftliğinde köle gibi çalıştırır. Nanny’nin “siyah kadın dünyanın katırıdır” tanımlaması Janie’nin Killicks’le olan evliliğinde görülür. Bu yüzden Janie onu terk ederek Joe Starks’la evlenir. Starks’la birlikte sadece siyahların yaşadığı Eatonville kasabasına yerleşir. Starks kasabanın Belediye Başkanı olur. Logan Killicks, Janie’yi çiftlikte çalıştırırken Joe da ona dükkanı idare etme görevini verir. Janie Joe ile olan evliliğinde de hayal kırıklığına uğrar çünkü Joe da onu baskı altında tutar. Joe’nun ölümünden sonra Janie özgürlüğüne kavuşur. Janie daha sonra kendisinden genç olan Tea Cake’le evlenir. Tea Cake Janie’ye dama oynamayı, balık tutmayı, araba kullanmayı ve ateş etmeyi öğretir. Janie toplumda erkeğe ait olan bu işleri bir kadın olarak başarabildiğini fark eder. İlişkileri Janie’nin diğer evliliklerinin tersine sevgi ve saygıya dayanır. Tea Cake’in ne parası ne de gücü vardır. Bir blues adamıdır. Sahip olduğu tek şey ise gitarıdır. Tea Cake Janie’yi sevebileceği bir kadın olarak görür. Janie kendisinin onun yanında güçlü bir kadın olarak görür. Tea Cake’in fırtına da kuduz köpek tarafından ısırıldıktan bir süre sonra ölmesi sonucu Janie Eatonville kasabasına geri döner. Janie Tea Cake’in ölümünden sonra kendini hayal edebileceğinden daha güçlü bir kadın olarak görür : “Janie yaşamını kimi acılardan, kimi zevkten, kimi başarılmış, kimi de başarılmamış yapraklardan oluşan büyük bir ağaç olarak görüyordu.” Antropog, folklorcu ve yazar olan Zora Neale Hurston eserlerini Afro-Amerikan diyalekti ile yazar. Siyah Amerikalılar’ın kültüründe sözlü gelenek çok önemlidir. Their Eyes’da Hurston yaşam öyküsünü arkadaşı Phoeby’e anlatır ve toplumdaki diğer kadınlara da aktarmasını ister. Yazar Hayat: Afrikalı-Amerikalı kadın yazar Zora Neale Hurston (1901-1960) 13
yaşına kadar sadece siyahların yaşadığı Eatonville, Florida’da büyümüştür.
Bundan dolayı eserlerinde ırk sorunundan ziyade kadın-erkek sorunlarına değinmiştir.
Eserlerinde siyah insanları baskı altında yazmamış ve siyah folkloru yüceltmiştir.
1920’li yıllarda New York’a yerleşerek Harlem Rönesansı’nın bir parçası
olmuş ve bu kez kendisini ırkıyla gurur duyacağı siyah sanatçıların arasında
bulmuştur. Hurston 4 roman, 2 müzikal, siyahlarla ilgili iki folklor kitabı, pek çok
öykü ve tiyatro oyunu yazmıştır. 1940’lı yıllarda unutulmaya başlamış olan
Hurston edebiyat dünyasına tekrar 1970’li yıllarda Alice Walker’ın çabaları ile
kazandırılmıştır.
|
