birikinti - Hannibal

Lord of the Rings

One ring to rule them all,
One ring to find them.
One ring to bring them all,
And darkness to bind them.

Fantazi dalinda nedense inanilmaz edebi eserler olmasina ragmen, bir turlu bu janra beyaz perdede bir Star Wars, bir Bladerunner, bir Alien cikartamadi. Bu filmler yerine biz fantazi okurlari Harry Potter, Phantom Menace, Conan gibi surup filmlere bilet parasi vermek zorunda kaldik. Peter Jackson (“Frighteners”, “Heavenly Creatures”) fantazi kitaplarinin en kutsali J.R.R. Tolkien’in “Lord of the Rings” kitabini adapte edecegini duydugum zaman, icimden “o kitap sinemaya adapte edilemez, bosuna ugrasmasinlar” demistim. Sonucta, bu kitap bir cocuk kitabi veya cocuk oyuncagi degildi. Bu film hem guldurmeli, hem heyecanlandirmali, hem aglatmali, hem korkutmali, sempatik ve kardeslik uzerine kurulu imkansizi basarmak uzerine bir cesaret oykusu olmaliydi. Hem hardcore Tolkien hayranlarini tatmin etmeli hem de Harry Potter okuyunca fantazi okudum zanneden insanlara ulasmaliydi. Bunu kim yapabilirdi ki?

Bayanlar baylar…sizi Peter Jackson ile tanistirmak isterim.

1954 yilinda cikan Lord Of the Rings (ilk bolumu “Fellowship of the Ring”, daha sonra “Two Towers” ve en son “Return of the King”) elinize aldiginiz zaman cantaniza sigmayacak kalinlik ve agirlikta, bir o kadar da anlatim dili agir, uzun ve zor bir kitapti. Ancak tek basina bu kitap Led Zeppelin’in sarki sozlerini yaratmakla kalmadi (“Misty Mountain Hob”, “The battle of Evermore”), gunumuzdeki Fantasy Role Playing Oyunlari dedigimiz bir fenomenin blue print’I oldu. Konusu kisaca: Dark Lord Sauron, elflerin, dwarflarin ve insanlarin elinde olan sihirli yuzukleri kontrol altina alicak cok guclu tek bir yuzuk yapar. Butun bu irklarin Sauron’a karsi mucadelesi sirasinda, Sauron olur ve yuzuk bir insanin eline gecer. Yanliz bu kralin iradesi bu kotu yuzugu yoketmeye yetmez ve yuzuk yuzyillarca elden ele dolasir. Taa ki bir gun kader yuzugu Hobbit Frodo’nun ellerine dusurune kadar. Frodo bu yuzugu Mount Doom’a goturup yoketmek zorundadir. Bu elbette tek basina olacak bir macera degildir ve “Fellowship of the Ring” ile beraber (Gandalf (iyi buyucu),Sam/Merry/Pippin (hobbitler), Aragom/Bromir (savasci insanlar), Legolas (okcu elf savasci), Gimli (dwarf)) uzun ve kanli bir yola cikar.

Tolkien bu kitapta tamamen yepyeni irklari ve bu irklarin kendi dillerine kadar yaratmisti. Dwarlar agresif savasci cuceler, Hobbit’ler insane benzeyen ama elleri bacaklari killi kucuk evlerde yasayan irk, Elf’ler sivri kulakli inanilmaz guzellige sahip isildayan savasci bir kavim, insanlarda bildiginiz insanlar…bunlarin hepsi Middle Earth denilen bir yerde yasiyorlar. Tolkien bu dunyanin haritasini bile bizim icin cizmis, Frodo’nun uzun yolculugunu rahatlikla harita uzerinden takip edebilmistik. Tolkien esasen 1930’larda Hobbit’I yazdigi zaman bizi Bilbo Baggins’in maceralari ile bu dunyaya alistirmis ve sevmisti. Lord of the Rings’I yazabilmesi (ki bir bakima Rings, Hobbit’in devamidir, hikayeler bagimsiz olsada) 17 yilini almisti. Tablo gibi mekanlar, birbirinden farkli kavimler, gelenekler, toreler…rahatlikla Tolkien bizden baska bir boyutta uzun yillar yasamis ve gozlemlerini bize bu kitaplarda aktarmis gibiydi.

Gelelim filme. Film bu kavimleri, bu dunyayi bize ne kadar yansitabiliyor? Yazarin vizyonu kitapta o kadar inanilmaz buyuk ki, bunu 3 saatlik bir filme aktarmakta ne kadar basarili olunmus? Tek kelime ile, bu filmi seyrederken sinema ekranina yapisacaksiniz diyebilirim. Yumusatilmamis kanli savaslar, buyuk bir vizyon, inanilmaz efektler, basarili oyunculuk, ve en onemlisi Jackson’in anavatani Yeni Zelanda’da cekilmis buyuleyici mekanlar…Jackson’a studyo o kadar guvenmis ki, sinema tarihinde ilk kez bir yonetmen 270 milyon dolarlik butce ile film cekmis, dusunun artik…ozellikle film, Tolkien’I hic okumamis insanlar icin birebir…Entertainment Weekly “lord of the rings” senenin filmi sectigi zaman filme kritik yazan bayan “I may have never turned a page of Tolkien, but I know enchantment when I see it” demisti.

Sinemaseverler…cok ama cok uzun suredir boyle saglam konulu, star ve basarili oyunculu -Frodo Baggins (Elijah Wood), Gandalf (Ian McKellen); Sam (Sean Astin), Merry (Dominic Monaghan), Pippin (Billy Boyd); Aragorn (Viggo Mortensen) Boromir (Sean Bean); Legolas (Orlando Bloom);Gimli (John Rhys-Davies) Arwen (Liv Tyler), Galadriel (Cate Blanchett) Elrond (Hugo Weaving), basarili yonetimli, buyuleyici bir film seyretmediniz. Bu filmi en az bir kere seyretmemek icin hicbir ozurunuz yok. Kalkin kanepenizden ve gidin bir bilet alin. Kendinizi bambaska bir dunyada bulacaksiniz…

damage

24/12/2001