...sinema

Film Bilgi
Yapım Yılı
2001

Yönetmen
David Lynch

Senaryo
David Lynch

Oyuncular
Naomi Watts
Laura Harring
Justin Theroux
Ann Miller
Robert Forster
Dan Hedaya
Angelo Badalamenti
Jeanne Bates
Dan J. Birnbaum
Mullholland Dr.

Mullholland Drive filmi hakkinda bilmeniz gereken tek sey; bu filmden hicbir sey anlamayacaginiz. Isterseniz LOST HIGHWAY ve TWIN PEAKS'in butun esrarlarini cozmus olun, isterseniz sinema uzerine doktoraniz olsun, bu sonuc degismeyecek. Eger ki senaryoyu yazarken David Lynch'in beynine konuk olmadiysaniz unutun gitsin...(New Musical Express)

Pek de tesvik edici bir baslangic degil. Ancak Mullholland Drive'a giderken beyninizin bir kosesinde bu teslimiyet duygusunu tasirsaniz, filmden nefret ve kin ile ayrilmamis olursunuz. Kritiklerin yorumlarina baskalarini da ekleyebilirim:

"A moronic and incoherent piece of garbage." -The New York Observer

". . . Makes a severe and unwelcome turn down a lost highway." -Variety

"Exactly what the hell happens in this movie?" -Premiere

David Lynch, Lost Highway'i cektiginde Rolling Stone dergisine Trent Reznor ile kapak olmustu. Reznor buyurken ne kadar Lynch'in vizyonundan etkilendigini anlatiyordu, Lynch'de "filmlerimin sonlarini ben seyircimin hayal gucune birakmayi severim" diyordu. Simdiye kadar "Twin Peaks:Fire Walk with me" disinda DL, bize hicbir filminde butun sirlari paylasmadi. Mullholland Drive'da ise, bize sadece filmin sonunu degil, tamamini hayal gucumuze birakmis durumda. Bu filmden ciktiginizda cok guclu duygular hissedeceksiniz. Ya hayatinizda bu kadar kotu bir film gormediniz, ya da konusamayacak kadar agziniz acik kaldi. Ortasi yok. Cunku daha once boyle bir film seyretmediniz.

Filmin tanitimina Peter Travers'in kritiginden bir alinti ile baslamak istiyorum:

"Silencio. That's the last word uttered in the mind teaser - some would say mind fuck - that is David Lynch's Mulholland Drive, but nobody who sees it, is going to shut up about it. The film, unlike most movies, couldn't be spoiled for the viewer if you read them the entire screenplay.This movie is not for the slow thinking and diminished attention span set. This is for the hardcores"

David Lynch, Mullholland Drive'i esasen -aynen Twin Peaks gibi- bir televizyon dizisi olarak tasarlamis. Ve bu 2 saatlik filmin ilk 60 dakikasini pilot bolum olarak tasarlamis ve cekmis. Ancak diziyi teklif ettigi bu 60 dakikayi gorur gormez geri adim atmis, projeden vazgecmis ve bolumu de yayinlamamis. Bu 1999 yilinda oluyor. Fransiz produksiyon sirketi StudioCanal bu 60 dakikayi seyrediyor, ve bunu dizi degil tek bir film yapmasini teklif ediyor. Lynch'de kafasindaki dizi planini bir anda 120 dakikalik bir filme aktarip, 2001 Cannes Festivaline yetistiriyor. Film ona en iyi yonetmen odulunu kazandiriyor.

Film bir araba kazasiyla basliyor. Inanilmaz seksi Ispanyol guzeli (Laura Elena Harring) bu kazadan sag kurtuluyor ancak hafiza kaybi geciriyor. Kazanin yeri MullHolland Drive'dan (Hollywood Hills'in virajli tepe yolu) asagiya dogru bilincsizce yurumeye basliyor. Sunset Bulvarina geldiginde duplex bir evin icine siginiyor ve orada uyuya kaliyor. Kisa sure sonra Kanada'dan star olma umidiyle teyzesinin evine tasinacak olan "Betty" LA'e geliyor ve tahmin edin hangi eve gidiyor? Betty macera pesinde oldugundan adinin "Rita" oldugunu dusunen bu Ava Gardner'e benzeyen bayana yardim etmeye karar veriyor. Rita'nin cantasindaki paralar nereden gelmistir, cantanin icindeki esrarengiz mavi anahtar nereden gelmektedir, Rita aslinda kimdir, onu arayan siyahli adamlar neden onun pesindedir?

Bu filmin ana konusu. Ayni zamanda, bazi karanlik kisiler tarafindan (Angelo Badalamenti bu rolde, inanilmaz guzel!!) Adam Kesher (Justin Theroux) isimli bir yonetmen israrla yeni projesinde Camilla Rhodes isimli bayani oynatmasi soylenmektedir. Adam bunu kabul etmeyince hayati alt ust olur, karisini onu Billy Ray Cyrus (hani Achy Breaky Heart?) ile boynuzlarken basar, kredi kartlari iptal olur, evinden atilir...ve ona kas'lari alinmis bir kovboy, eger ki onlarin dedigini kabul etmezse cok daha kotusunun olacagini soyler.

Sunset Bulvari uzerinde bir restoranda bir adam coplukte yasayan bir dilencinin ona kotuluk yapacaginin kabuslariyla yasamaktadir. Bir kiralik katil arab kazasini bilen insanlari sakarca oldurmektedir. Bir Ispanyol Kabare gosterisinde (Silencio) Roy Orbison'un "Crying" sarkisini Ispanyolca soyleyen kadin duser bayilir ama sarkisi buna ragmen devam eder. Kabaredeki Mavi Sacli bir kadin seyirciye donerek "Silencio" der.

Yok, hakketen sacmalamiyorum. Film aynen boyle iste. Lynch bunu orjinal olarak TV dizisi olarak planladigindan eminim Twin Peaks gibi cekip sakiz gibi uzatacakti bu konuyu, ama bu imkan eline verilmediginden bizi sayisiz konu parcacigi ve kafa karistirici sahne ile bombaliyor. Ama ne bombalamak? Rita'yi oynayan kadin Betty'e asik oldugunu anladiginda ilk yatak sahnelerinde "bunu daha once yaptin mi?" sorusuna, "hatirlamiyorum" cevabindan tutun, Betty'i oynayan Naomi Watts filmin ilk 40 dakikasindaki agzi acik salak star adayi, ikinci 40 dakikasinda seks kokan tanrica, ucuncu kirk dakikasinda kan koklayan terkedilmis kadin tiplemesi sanirim herkesin agzini acik birakacak. Daha ilk bastaki rolu nedeniyle, nereden bulmus Lynch bu salak kizi dedim, film bittiginde "nereden bulmus bu kadini, olaganustu olaganustu!!" diyebildim.
 
Hayatimda seyrettigim en kafa karistirici film, ancak bu filmle ilgili mesaj tahtalarina bakarsaniz film hakkinda bircok mantikli yorum ve spekulasyon ile karsilasmak mumkun. Kesinlikle birden cok seyredilmesi gerek, ben sizi ne kadar hazirlarsam hazirliyim, bu kadar komplike ve ucuk bir film hayatinizda gormediniz. Ozlemistik sizi David Lynch, aramiza tekrar hosgeldiniz...

damage

03/01/2002

birikinti